18: Enkele stukjes uit mijn dagboek
Er liggen maar 6 patiënten op de afdeling dus het is rustig. Vandaar dat ik vanmiddag lekker wat geknuffeld heb met de kindjes, achter de borstvoeding aan heb gezeten en foto´s heb gemaakt. Na de lunch terug op de afdeling. Ik sla de status open van het mooie, schattige jongetje dat gister is geboren en die ik vanmorgen heb geknuffeld. Echt een mooi kindje… Staat er `baby past away´. Wat??? Ja hij huilde nogal klagelijk voordat ik ging lunchen en leek wat te trekken/stuipen met de oogjes. En ja toen heb ik Erdi erbij gehaald en zij heeft anti-convulsiva voorgeschreven. Oké, hij deed het niet zo goed, maar dood??? Ja dus… De moeder heeft uitgehuild en gezongen in mijn armen. Haar tranen over mijn huid. `Me pikin done die´ bleef ze maar herhalen. Ja, jouw kindje is dood gegaan…
Ik ben uiteindelijk naar de verloskamer gelopen waar het mannetje lag. Hij was nog warm. Vlak voor het overlijden had ie enorme koorts gehad, en dat terwijl ik hem vanmorgen trof met een temperatuur van 34,5°C en ik kangaroeen (=bloot op moeders borst) had voorgesteld. Ik heb hem aangeraakt, gestreeld, opgepakt en goed vastgehouden. Tegen hem gepraat zelfs. Het was zo´n mooi kindje. Het leven is hier zo ongelooflijk oneerlijk, zo hard.
Er is gister ook een vrouw binnengebracht die 3 weken geleden van een gezonde dochter is bevallen. Tot 2 weken terug was er niks aan de hand, maar vanaf dat moment kreeg ze opeens een koud gevoel in haar arm. Naar de traditionele dokter en die heeft haar een injectie gegeven. En dag later kon ze niet meer lopen, soort van verlamd halfzijdig. Nogmaals naar de traditionele dokter en deze zei niks te kunnen betekenen. Naar een andere traditionele dokter en deze zei dat de ´traditional gun´ op haar was afgevuurd dus heeft traditional medicinegegeven. De dag daarop kon ze ook niet meer praten. Nu kwamen ze dan uiteindelijk bij ons. Ze was buiten bewustzijn, reageerde slechts met 1 arm op pijnprikkels en dan nog maar matig ook. De artsen stonden ook voor ene raadsel. Mogelijkheden zijn een trombosebeen waarin de trombus is losgeschoten naar haar hoofd, een embolie, of een CVA. Maar ze had ook hoge koorts dus dat wijst op iets infectieus. Vanmorgen op de overdracht hoorde ik dat ze gisteravond om 24.00 is overleden… Haar man loopt heel zielig rond met het dochtertje van 3 weken oud op zijn schouder. Het kindje blijft maar huilen, want heeft natuurlijk honger. En net ging die meneer op bed zitten en moest ie huilen, echt snikken. Wat doe je dan? Wat is de gewoonte in Afrika? Kun je als vrouw zomaar een man gaan troosten en hoe doe je dat? Ik heb maar gedaan wat ik in Nederland ook zou doen; een arm om hem heen gelegd. Het was zo zielig. Weer een maternale sterfte…
Ik heb een vacuüm gedaan! De foetale hartslag bij een mult die was doorgestuurd vanuit een peripheral health unit met obstructed labour, ging opeens naar 100 bpm. Hierdoor besloten Erdi en ik tot een vacuüm. Opeens gaf ze dat ding aan mij! Oei! Kan ik dat wel? Ja wel dus! Helemaal leuk. Er is een gezond jongetje geboren die meteen huilde.
Op de afdeling is het weekend een vrouw binnen gebracht die 27 weken zwanger is. Ze heeft een ongeluk gehad waarbij een stok een wond heeft gemaakt op haar voet. Ze is nooit gevaccineerd tegen tetanus, ondanks dat dat hier in de zwangerschap (gratis) wordt aangeboden. Waarschijnlijk is ze nooit voor prenatale controles geweest. En ja, nu heeft ze dus tetanus. In de klassieke betekenis van het woord. Dat betekent inclusief alle bekende symptomen; nekstijfheid, kaakklem… Verschrikkelijk om te zien. Erdi denkt dat er een kans van 95-98% is dat ze sterft. Saskia is iets positiever. De harttonen van het kindjes zijn (nog) goed. Een sectio is geen optie bij 27 weken. We zijn op zoek naar ATS (Anti tetanus serum), maar bij zowel de primary health post als bij het Holy Spirit hospital hadden ze het niet. We wachten maar af. Ze krijgt nu in ieder geval diazepam om te verslappen. Ze kan soms rechtop zitten en iets van pap eten. Een heel treurig verhaal. En de wond op haar voet…echt vreselijk…
Ruim 1 week later: De tetanus mevrouw leeft nog steeds! Ze doet het eigenlijk best goed. Het kan zijn dat haar lichaam heel goed bezig is om anti tetanus aan te maken. Ze heeft wel nog steeds last van spasmen, maar het is al heel wat dat ze nog leeft! De baby in haar buik is een pittige tante, want laat nog steeds een mooie hartslag horen. …moet dus wel haast een meisje zijn…
Vanmorgen even een paar fotootjes gemaakt op de kinderafdeling. Een paar voor Erdi en ook een foto van een meisje, Martha, die ik al eerder had gefotografeerd. Ze heeft ontstoken waterpokken, wat allemaal gaten in haar lijfje geeft… Vandaag zag ze er al een stuk beter uit. Verder ligt er ook een jongetje van 10 die ontzettend verbrand is. Echt vreselijk om te zien! En dan zijn er een paar chronische patiëntjes die osteomyelitis hebben. Dat ontstaat na een open botbreuk en als daar dan bacteriën bij komen. Soms zijn beentjes totaal misvormd… En dan is er nog een jongetje die hot vermentation ofwel traditionele medicijnen op zijn hand heeft gehad en nu een super grote, opgezwollen, verbrande hand heeft. Alhaji heet hij. Hij heeft een absoluut aanstekelijke lach! Een schatje!
En toen was de sportdag aangebroken. Erg leuke dag. Heerlijk lekker gezongen en gefeest. Ons team deed het eerste dag super goed. Een goede teamspirit! De tweede dag het een en ander verloren, maar we zijn als tweede geëindigd (van de 4). Er is slechts 1 gewonde gevallen; iemand heeft zijn onderarm gebroken met voetbal. Sas heeft die tussen de wedstrijden door even gezet en ingegipst!
Net na afloop van de laatste wedstrijd kwam de lokale verloskundige. Er was iemand bevallen bij 21 weken en de moederkoek wilde niet komen. Erdi en ik er naartoe. Na een tweede dosis oxytocine is de placenta gelukkig gewoon geboren. Prima dus. Ik heb het kindje nagekeken. Zag er helemaal gaaf uit. Een heel klein jongetje. Helaas veel te vroeg geboren, levenloos.
Toch gek hoor, dat je zo van de feeststemming in de rouwstemming vervalt. Echt Afrika…
Ik zag laatst de moeder van Andrew. Misschien herinneren jullie hem nog. Het kindje dat een hele tijd op maternity heeft gelegen in december en waar we van dachten dat hij ene hersenbeschadiging heeft. Ik ben hem in februari, samen met Danielle opeens spontaan tegengekomen in zijn dorp. Het was een dikkerdje en alles ging goed. In de tussentijd lag Andrew alweer ruim 2 weken opgenomen op de kinderafdeling ivm een zweer op zijn hoofdje. Ik had hem en zijn moeder al een paar keer opgezocht en ze hield me steeds op de hoogte als ik haar ergens in het ziekenhuis zag lopen. Deze middag vroeg ik haar zoals gewoonlijk hoe het met hem ging. ´Hij is afgelopen week dood gegaan´, zei ze. Mijn God! Daar staat ze dan voor me; Kadiatu van 15 jaar… Heeft net haar eerste kindje van 3 maanden begraven… En dat verteld ze doodleuk. Ik kan er niet over uit.
Verder zijn er hier ook veel feestjes! Ik heb inmiddels veel mensen leren kennen die ook echte vrienden zijn geworden. Voor iedere gelegenheid wordt er wel een feestje gegeven; omdat iemand weggaat, omdat iemand jarig is, omdat iemand een nieuw huis heeft etc. Er is altijd wel een reden toch!? Het maffe is dat alle expats elkaar dan toch opzoeken. Achtergrond, leeftijd en cultuur maken niet uit, we zijn one big happy family!
Op de een of andere manier zijn deze feestjes ook wel nodig om de hardheid en de frustratie van Afrika even van je af te laten glijden.
