17: Van volleybal tot meisjesbesnijdenis
Volleybal
Over 2 weken wordt hier een sportdag gehouden. Daarvoor zijn er 4 ´houses´ gemaakt en iedereen moest een lotje trekken om te zien in welk house hij/zij terecht kwam. Je hebt Yellow house, Blue house, Green house en Orange house. Ik zit in de laatste. Heel grappig want het is nu echt de vraag van de dag. Te pas en te onpas wordt gevraagd in welk house je nu eigenlijk zit als je door het ziekenhuis loopt. En dan wordt er natuurlijk gezegd dat dat wel of niet goed is. Zo is volgens de aanhangers van yellow ´yellow mellow!´ en ieder ander house zegt ´yellow is already LOW´.
Na t werk wordt er enthousiast gevolleyd op ons nieuwe beach volleybalveld. Meteen oefenen natuurlijk! De Siërra Leonesen zijn erg fanatiek, waardoor telkens opnieuw dezelfde dingen tot grote discussies leidden, zoals of het nou ´in´ of ´uit´ was? Eén grote grap!
Het is ook heel leuk dat als wij op de compound opeens bedenken dat we bijv. in het weekend zin hebben om te volleyen, we alleen maar wat anderen hoeven te smsen. Die komen dan meteen opdraven! Je snapt niet hoe het kan. Als de opotho´s willen volleyen, wordt er gevolleyd! Volgens mij laten ze alles uit de handen vallen en snellen ze naar het ziekenhuis. Of ze zijn gewoon echt helemaal niks aan het doen, ook grote kans dat dat het is!
Collega´s
Even voorstellen; mijn collega Sia. Een stoere vrouw van ongeveer 25 jaar. Ze is single, niet op haar mondje gevallen, ziet er altijd op en top verzorgd uit en heeft gestudeerd voor verpleegkundige, het vak dat ze nu met liefde uitoefent. Na het werk ga ik met Sia mee. Ze woont in Makeni, maar eenmaal bij haar huis lijkt het net een dorp. Echt het Afrikaanse leven. Alle buren zitten buiten te koken, elkaars haar te vlechten of een kind te voeden. Grotere kinderen rennen door het stof achter kippen aan. Sia woont in een klein huisje samen met haar tante. Zelf heeft ze een heel klein kamertje met een matras op de grond. Er staat nog een schoenenkast en een ander kastje. Dit is haar hele hebben en houden. Alles is viezig… Dit had ik helemaal niet verwacht! Zij ziet er altijd op en top uit en ze heeft een echte baan! Toch heeft zo iemand het dan dus nog steeds helemaal niet goed, zeker niet naar onze standaarden… Sia heeft mijn vlechtjes eruit gehaald, samen met een vriendin. En dat terwijl ik zat te kijken naar het Afrikaanse leven.
Even voorstellen; Mohammed, 22 jaar, werknemer in Magbenteh Community Hospital.
Afgelopen weekend gingen we naar een ´dance´ in het dorpshuis van Magbenteh village. Een heus feest! Echt heel Afrikaans, heel harde muziek, steeds dezelfde muziek en ontzettend veel dansen en je helemaal dood zweten. Het was heel erg leuk en gezellig. Op dat feest was een klein jongetje van ongeveer 1,5 jaar en Sas maakte zich er druk om dat dat kind naar huis moest en moest slapen. Toen hoorde zij via via dat het kindje van Mohammed was. Mohammed is ondertussen een goede vriend van mij en ik wist dat hij geen kinderen heeft. Even later hoorde ik zijn verhaal. Heel erg triest en het doet me beseffen dat dergelijke situaties dus ook gewoon echt voorkomen onder onze werknemers. Niet alleen ver weg in de bush ofzo.
Mohammed is zelf 22 jaar. Zijn ouders zijn beide overleden, vader in 2003 en moeder in 2007. Hij heeft een broertje van 12 en had een oudere zus. Zij was moeder van 2 kinderen, een meisje die nu 8 of 9 jaar is en van het kleine jongetje van nu 1 jaar en 7 mnd. Mohammeds zus is vorig jaar bij de geboorte van het kleine mannetje, Anthony, overleden. De vader van Anthony is nooit bekend geweest. Het kindje is dus Mohammeds stiefkindje, neefje eigenlijk. Op zijn 22e voedt Mohammed 3 kinderen op van 12, 8 en 1,5… De twee oudsten gaan naar school en daar moet hij dus schoolgeld voor betalen. Zelf heeft hij niet verder kunnen studeren nadat zijn moeder is overleden. Hij heeft voorheen als schoonmaker gewerkt hier in het ziekenhuis, maar is sinds een paar weken intern in opleiding tot nursing aid. Een geweldig inkomen heeft hij dus niet. Daarvan moet hij schoolgeld, eten, drinken en kleding betalen voor 4 mensen! Gelukkig kookt de vrouw van zijn neef voor hun gezin. En hij is zo´n leuke, lieve, maar ook heel vrolijke jongen!
Besnijdenis
Er is een priem bevallen. Ze was besneden en er was erg weinig ruimte over. Een epi wilde ik liever niet ivm de hechtkunsten hier, maar ik ontkwam er toch niet aan. Eerst verdoofd, wat mijn collega’s heel raar vonden en toen een klein knipje gezet. Een levend jongetje! Helemaal leuk weer!
Deze week gaat de verfilming van het boek ´Mijn woestijn´ van Waris Dirie in première in Nederland. De film heet ´Desert flower´ en gaat over vrouwenbesnijdenis. Heel mooi allemaal, maar het gekke is dat meisjesbesnijdenis hier in Siërra Leone gewoon aan de orde van de dag is. Iedereen wordt besneden! Het wordt hier initiation genoemd en vindt vaak plaats bij een secret society. De meisjes worden door deze society meegenomen de bush in met als doel ze tot vrouw te maken. Ze leren er koken en dergelijke zaken, maar de besnijdenis is dus ook een onderdeel van de traditie. Ik heb erover gepraat met mijn collega´s en zij zijn ook van mening dat het verkeerd is, dat het problemen geeft bij de bevalling etcetera. Toch kunnen we geen voorlichting gaan geven, want de Afrikaanse tam-tam gaat heel snel en binnen no time weten ze zelfs in Freetown dat je niet in Magbenteh moet bevallen, want daar zeggen ze dat je je kind niet mag laten besnijden. Ondanks dat ik heel graag vrijblijvende voorlichting zou willen geven, gaat dat dus niet. Het laatste wat we willen is dat mensen wegblijven en dat er nog meer moeders en kinderen sterven, omdat ze ergens in de bush bevallen. Misschien zijn er ook andere prioriteiten en is het nog te vroeg voor Siërra Leone om dergelijke zaken aan te pakken. Toch voelt het ook heel achterbaks. Ik zie dagelijks besneden vrouwen terwijl ik fel tegen meisjesbesnijdenis ben. En toch kan ik er niks mee… Ik zou vrouwen die een dochtertje krijgen, graag willen informeren. Gewoon vertellen dat besnijdenis niet iets gewoons is, dat het niet overal in de hele wereld gebeurt en dat ze er ook voor kunnen kiezen om hun dochter niet te laten besnijden. Dat er überhaupt een keuze mogelijk is. Waarschijnlijk bereik ik daar uiteindelijk ook niks mee als ik dit wel zou kunnen verkondigen, want de man is toch de baas, hij heeft het geld en de vrouw heeft niks te zeggen. Misschien is empowerment nog wel belangrijker wat dat betreft. Zo draai ik dus maar weer rond in mijn cirkeltje…
Leven en dood
Ik heb een heel enerverende ochtend gehad. Leven en dood, oud en nieuw… het lag nu wel heel dicht bij elkaar. Ik liep toevallig vanaf het OPD (Out Patient Department) gebouw naar maternity en hoorde allemaal gegil vanaf female ward. Door het raam zag ik een verpleegkundige iemand reanimeren dus ik rende erheen om te kijken of ik kon helpen. Ik voelde in de hals en er was wel hartslag dus hartmassage was helemaal niet nodig. Maargoed, er kwamen al snel meer mensen bij; de dokter, de anesthesist en de hoofd verpleegkundige. Ik zei dat we moesten uitzuigen, maar die mogelijkheid is er niet. Geen machine voor… De vrouw gaspte en er kwam steeds wittige schuim uit haar mond. Vervolgens vroeg ik om een ambu ballon en heb ik haar geprobeerd te beademen. Maar het leek alsof er niks in ging. Geen lucht in de longen. De hartslag bleef wel aanwezig. En zij gaven het al op ongeveer. Heel raar. Blijkbaar lag de vrouw daarvoor ook al in coma. Ik ben blijven beademen, maar zag haar borstkas niet omhoog komen. Iemand deed de jaw trust/chin lift, want dat was best zwaar. Uiteindelijk nam de dokter het over van me. Vlak daarna hapte ze nog een keer naar lucht en toen kwam er een hele golf witte brei, daarna werd de pols zwakker en is ze dood gegaan… Gek hoor….
Ik liep terug naar maternity en daar waren ze net gestart met persen bij een priem. Niet veel later werd er een gezond meisje geboren! Dat was weer erg mooi om te zien.
Enerzijds doet het me al veel minder. Ik denk soms dat ik afstomp, minder gevoel heb, adapteer aan ´Afrika´. Ik weet niet hoe ik het uit moet leggen. Anderzijds doet het me verdriet te zien hoe de lokale bevolking hier mee omgaat. Ze zeggen gewoon ´ja, die is dood´ en halen hun schouders op. Ik weet niet wat je anders moet zeggen of doen, maar dat voelt zo abnormaal. Ik kreeg wel even tranen in mijn ogen toen er een familielid naar het bed kwam en schreeuwend en huilend de spullen inpakte en opruimde.
De gebeurtenissen van deze dag deden me heel erg denken aan het nummer van Live, Lightning crashes;
Lightning crashes, a new mother cries
Her placenta falls to the floor
The angel opens her eyes
The confusion sets in
Before the doctor can even close the door
Lightning crashes, an old mother dies
Her intentions fall to the floor
The angel closes her eyes
The confusion that was hers
Belongs now, to the baby down the hall
